|
علي تجويدي به سال 1298 شمسي در تهران خيابان ري متولد شد و از همان اوان كودكي زير نظر مستقيم پدرش هادي خان تجويدي كه خود هنرمندي بزرگ و از شاگردان ممتاز كمال الملك و اولين استاد مينياتور در ايران بود ، قرار داشت و چون پدر علاوه بر نقاشي و مينياتور با موسيقي هم آشنايي داشت و تار را نزد درويش فرا گرفته بود و آن را شيرين مي نواخت ، كم كم علي را با اين ساز آشنا ساخت و پس از چندي كه وي به مرحله نوجواني رسيد و وارد پيشاهنگي شد نواختن فلوت و " نت" موسيقي را نزد آقاي ظهيرالديني آموخت و از شانزده سالگي ويلن را ابتدا نزد آقاي سپهري آموخت و سپس مدت دو سال نزد استاد حسين ياحقي به فرا گرفتن رديف هاي موسيقي ايراني مشغول گرديد.
علي تجويدي پس از چندي به كلاس استاد ابوالحسن خان صبا رفت و مدت هشت سال نزد ايشان به آموختن ويلن و سه تار همت گمارد و بنا به توصيه صبا براي تكميل تكنيك نواختن ويلن و آشنايي با موسيقي غرب ، چند سالي را نزد مليك آبراهيميان و بابگن تامبرازيان رفت چرا كه استاد معتقد بود هنرجو يا دوستدار نوازندگي ويولون ، براي استحكام انگشتان و آرشه ، بايد چند سالي نزد يك معلم اروپايي ، متد گام هاي خارجي و برخي از قطعات ساده موسيقي غربي را بنوازد .
تجويدي پس از آن براي تكميل هنر موسيقي چندين سال به مطالعه در زمينه " هارموني" و اركستراسيون نزد هوشنگ استوار پرداخت به طوري كه بسياري از آهنگهايي كه قبلا ساخته بود مانند:آزاده ام ، صبرم عطا كن ، پشيمانم را شخصا براي اركستر بزرگ تنظيم و اجرا نمود .
از آنجا كه موسيقي ايراني با ادبيات فارسي و فلسفه و عرفان شرق بستگي كامل دارد و رشته تحصيلي او هم در زمينه ادبيات فارسي بود لذا در كنار كار موسيقي ايراني از مطالعه كتب در اين زمينه غفلت نورزيد و ضمن آموزش در خدمت استاد ابوالحسن خان صبا ، در كنار ايشان به تعليم شاگردان پرداخت و در كلاس آزاد موسيقي آن زمان در حقيقت سمت استاديار را به عهده داشت ، پس از فوت آن شادروان نيز در هنرستان عالي موسيقي ملي ، كار تعليم ويولون شاگردان را به عهده داشت . علي تجويدي به حق يكي از بزرگترين آهنگسازان معاصر اين سرزمين است كه شاهكارهاي بيشماري در پهنه هنر موسيقي از خود به يادگار بر جاي نهاده ، ترانه هاي پرآوازه و دلنشين او كه در آرشيو برنامه هاي " گلها" ضبط و نگاهداري شده يكي از ميراث هاي گرانبهاي هنر اين مرز و بوم است .
ترانه هايي چون : " مرا عاشقي شيدا" ، " شيرين بر" ، " آزاده ام" ، " آتش كاروان" ، " نه همزباني" ، " ديدي كه رسوا شد دلم" ، " صبرم عطا كن" ، " پشيمانم" و صدها ترانه پر آوازه و پربار ديگر كه هر يك يادآور خاطره يي از گذشته هاي هنري اين استاد ارجمند است . آثاري كه نمايانگر استعداد شگرف و متعالي او در هنر آهنگسازي است كه ياد آن هيچگاه از خاطر هنردوستان و شيفتگان عالم موسيقي اصيل ايراني بيرون نخواهد شد . آهنگ جالب و جاوداني وي كه در مايه سه گاه با شعر خانم منيره طاها با صداي الهام بخش زنده ياد غلامحسين بنان در گلهاي رنگارنگ شماره 190 به نام " مرا عاشقي شيدا ، فارغ از دنيا ، تو كردي ؛ مرا عاقبت رسوا ، مست و بي پروا ، تو كردي ، تو كردي" . اجرا شده يكي ديگر از گنجينه هاي موسيقي ايران است استاد تجويدي در سوگ صبا استادش آهنگي ساخت كه در گلهاي رنگارنگ شماره 173 با صداي خانم مرضيه و شعر معيني كرمانشاهي در سه گاه ساخت و پخش شد كه مضمون آن چنين است :
چه صبايي چه صبايي / صفاي اين گلها بودي / چه صبايي چه صبايي / چراغ بزم ما بودي / تو كه صاحب نظري / ز وفا باخبري / از ياران پا چرا كشيدي باز آ ......
تجویدی اقدام به نوشتن یکی از دستگاه های موسیقی ایرانی بر اساس بداهه نوازی که خود مبتکر آن بوده کرده است که اثری نفیس و ارزشمند و خدمتی بزرگ به موسیقی ملی و اصیل ایران میباشد.امید است خداوند بزرگ او را در فراهم آوردن این گونه آثار توفیق خدمت عنایت فرماید / زیرا موسیقی نیاز تاریخی انسان از آغاز تا ابدیت نخواهد بود.
استاد علی تجویدی پس سال ها تلاش بی وقفه و بعد از خلق آثاری جاویدان ، در آخرین روزهای سال (1384) چشم از جهان فروبست و به دیار باقی شتافت.
آثار مشهور استاد :
استاد تجويدي را مي توان بهترين تصنيف ساز تاريخ ايران ناميد چون اگر درباره زيباترين تصنيف هاي ايران از مردم نظر سنجي کنيد پس از بررسي متوجه خواهيد شد آهنگساز بيشتر آنها استاد تجويدي مي باشد براي اثبات اين موضوع به فهرستي 40 تصنيفي که توانستم از آثار استاد گرد آوري کنم دقت کنيد، در اين فهرست به ترتيب نام تصنيف ، دستگاه ، ترانه سرا ، خواننده تا آنجايي که اطلاع داشتم گنجانيده شده است .
- وفا با تو اي مه روا نبود - شور- رهي معيري - حميرا
- ديدي که رسوا شد دلم - دشتي - رهي معيري - مرضيه
- برتربت حافظ - نير سينا - دلکش
- کو ياري تا به ديارم برساند - چهارگاه - معيني کرمانشاهي - دلکش
- عاشق شيدا من واله و رسوا من - اصفهان - پرويز خطيبي - کوروس سرهنگ زاده
- چه خوش سوزي اي عشق - دشتي - معيني کرمانشاهي
- عشق خود حاشا مکن - سه گاه - معيني کرمانشاهي - مرضيه
- از برت دامن کشان رفتم اي نامهربان - شوشتري - معيني کرمانشاهي - مرضيه
- مي گذرم ز براي تو از جان مي گذرم - چهارگاه - بيژن ترقي - دلکش
- آشفته حالي - شور - معيني کرمانشاهي - دلکش
- آتشين روي و سيمين تني - همايون - رهي معيري - مرضيه
- رفتم و بار سفر بستم - دشتي - نواب صفا - هايده
- خاطره يک شب - چهارگاه - معيني کرمانشاهي
- سنگ خارا - بيات کرد - معيني کرمانشاهي - مرضيه
- آمد آمد با دلجويي - اصفهان - معيني کرمانشاهي - دلکش
- کودکي - مرکب خواني - معيني کرمانشاهي - دلکش
- پشيمانم شدم - معيني کرمانشاهي - دلکش
- آتشي ز کاروان به جا مانده - شور - بيژن ترقي - دلکش
- قسمت من - سه گاه - معيني کرمانشاهي - دلکش
- سفر کرده - چهارگاه - معيني کرمانشاهي - دلکش
- بازگشته - اصفهان - معيني کرمانشاهي - دلکش ( سفر کرده و بازگشته مکمل يک سرگشت در دو ترانه جداگانه هستند - معيني کرمانشاهي )
- بگو که هستي بگو - شور- بيژن ترقي - دلکش
- بدرقه - افشاري - بيژن ترقي - دلکش
- بسوزان نامه هايم را بسوزان - عبدالله الفت - سيميم غانم
- اي بهار من - چهارگاه - منير طه
- مرا عاشقي شيدا - سه گاه - منير طه - بنان
- چه مي شد رها بودم - شوشتري - معيني کرمانشاهي
- آرزو گم کرده - دشتي - رهي معيري
- سرگردان - اصفهان - بيژن ترقي
- بگذشته - اصفهان - معيني کرمانشاهي - دلکش
- از ما گذشت - چهارگاه -شهرآشوب - دلکش
- سوز و ساز - سه گاه - منير طه
- هستي سوز - ابوعطا - نواب صفا - دلکش
- صبرم عطا کن - سه گاه - بيژن ترقي - حميرا
- شبهاي من - سه گاه - نير سينا
- يادت مي آيد - همايون - معيني کرمانشاهي - دلکش
- جدايي - دشتي - معيني کرمانشاهي - دلکش
- به پاس محبت - ماهور - معيني کرمانشاهي - دلکش
- پشيمانم - همايون - بيژن ترقي - حميرا
- دل خرابه - گلپايگاني |
